WAT IS WAAR?

07-04-2015

Het is een eerbetoon aan mijn oma. En als symbool voor mijn zoektocht naar wat ik geloof, draag ik al jaren haar zilveren kruisje om mijn hals. Mijn oma was een gelovige vrouw. Zelf weet ik het nog niet zo. Is iets waar als het wetenschappelijk bewezen is? En alleen maar dan? Harde feiten en rationele overwegingen. Of kan iets ook waar zijn als we iets intuïtief aanvoelen. Iets dat groter is dan wij en dat zich niet laten vangen in data en statistieken.

Hierover mijmerend moet ik opeens denken aan de weg die Carl Gustaf Jung heeft afgelegd. Hoe zou het voor hem geweest zijn om vast te houden aan wat hij geloofde? Ook al stond het lijnrecht tegenover zijn vriend en leermeerster Sigmund Freud. Ik probeer me voor te stellen hoe het inmiddelds beroemde gesprek ongeveerd gegaan is:

'Zeg Jung, denk je dat je op deze driemaster inspiratie vindt voor jouw lezing op Clark University? Ik vind het zo fijn dat we allebei zijn uitgenodigd. Nu hebben we volop de tijd om met elkaar te spreken tijdens deze toch wel lange tocht over het water'. Jung trommelt met zijn vingers op de reling van het schip. Ongedurig wiebelt hij van been naar been. Zijn maag speelt op, maar hij weet niet zeker of het van de deining is of het ongemak. Hij kan zich steeds minder goed vinden in de theorie├źn van zijn leermeerster. Dit heeft hij nog niet durven uitspreken, uit vrees voor de reactie van Freud. Hij is zelfs bang dat het wel eens het einde van hun vriendschap zou kunnen betekenen.

'Ik heb vannacht een bijzondere droom gehad', zegt Jung terwijl hij over het water tuurt. Belangstellend kijkt Freud zijn leerling aan. 'Ik droomde dat ik in een huis was met verschillende verdiepingen. De bovenste verdieping was van deze tijd, de verdieping eronder Middeleeuws. Er was een kelder uit de Romeinse tijd. In de vloer vond ik een diep gat, waarin twee schedels en wat scherven uit de oertijd lagen'.
'Overduidelijk', zucht Freud. 'Welke associaties heb je bij die twee schedels?'.
'Het gaat mij niet om die schedels', reageert Jung kortaf.
'Ik weet dat u deze vertaalt naar onbewuste driften, maar ik moet u teleurstellen. Volgens mij gaat het over een weergave van mijn psyche. Ik herken in iedere verdieping een andere vorm van bewustzijn'.
Streng kijk Freud zijn leerling aan.
'Mijn beste Jung, je moet me nu echt beloven om de seksuele theorie en alles wat daarbij hoort nooit op te geven. Ik word een beetje nerveus als ik je zo hoor praten. Dat begrijp je toch?'.
Boos kijkt Jung de andere kant op.
'Ik vrees dat ik het niet eens met u kan zijn', heer Freud. 'Ik deel niet langer uw mening dat alle psychische energie van seksuele aard is. U stelt zich zo dogmatisch en autoritair op in de leer dat ik mijn toenemende belangstelling voor de mythologie en parapsychologie niet eens met u heb durven delen. U verwerpt alles meteen tot occultisme'.
Geschokt kijkt Freud zijn leerling aan.

Waar Jung bang voor was, bleek gerechtvaardigd. Dit moment betekende het einde van hun vriendschap en samenwerking. De zienswijzen en karakters bleken niet langer verenigbaar.

Mijn leven kent heel wat ik Freudiaanse verwarring, zoals ik het zelf ben gaan noemen. Heen en weer word ik geslingerd tussen wat waar is volgens wetenschappelijke criteria en dat wat groter is dan zich laat duiden. Het is een interessante, maar ook gevoelige zoektocht. Wie ben ik en waar sta ik voor? Het kruisje van mijn oma geeft me houvast. Elke keer als ik het in mijn handen neem, hoor ik oma in gedachten zeggen: 'Het is waar, als jij het gelooft'.



OVERZICHT
RUBRIEKEN
RELATIE
VRIENDSCHAP
FAMILIE
BALANS
LIEFDE
contact | zoek